حضرت فرمود كه از ماست وأو را فرزند ياد كرد ودر ميان خسروان روزگار به اين نسب عالىمقدار همين سلسلهء عليّه ممتاز وسرافرازند وپادشاه پادشاهان يا مراد همان خسرو خلد آشيان است يا ديگرى از سلاطين عظام أولاد كرام أو ، وچون راوي بسيارى از آن حديث انداخته است ، به خصوص حكم نميتوان كرد ، وكشتن قوچ فرزند خود را ، به گمان اين حقير اشاره است به شهادت شاه‌زاده عالىتبار صفى ميرزا « 1 » - نوّر اللّه مضجعه - وپادشاه ديگر كه طلب خون نمايند اشاره است بسلطنت سلطان علّيين آشيان شاه صفى اوّل « 2 » - أفاض اللّه عليه شآبيب الغفران . وچون حديث را اختصار كرده بعضي از وقايع بعد افتاده است اما بشارت به تعجيل ظهور حضرت صاحب الزمان عليه الصلاة والسلام واتّصال اين دولت دين‌پرور به دولت حقّ امام البشر از آخر حديث ظاهر است . « 3 »

--> ( 1 ) . محمّد باقر ميرزا ملقب به صفى ميرزا ، فرزند بزرگ شاه عباس اوّل بوده ، وى تا سال 1022 ه ق به عنوان وليعهد وجانشين رسمي شاه شناخته مىشد ، امّا در سال 1023 ه ق در رشت كشته شد . ( 2 ) . نام وى سام ميرزا است كه فرزند صفى ميرزا بوده وتنها باقىماندهء از نسل پسرى شاه عبّاس بوده كه شاه عبّاس مىتوانسته به سلطنت أو دل ببندد . أو پس از رسيدن به حكومت نام پدرش را روى خود گذاشته وبه شاه صفى شهرت يافت . وى كه در آستانهء هيجده سالگى بود كه براي نزديك به چهارده سال زمام أمور إيران را در اختيار خود گرفت . آغاز سلطنت در جمادى الثّانى سال 1038 قمري ومرگ وى در صفر سال 1052 در كاشان روى داد . ( 3 ) . توجّه : دربارهء بيان مرحوم علّامه مجلسي - رحمة اللّه عليه - دربارهء اين حديث ، به پاورقى صفحه ( 56 ) مراجعه فرمائيد . وامّا احتمال ديگرى را كه مىتوان در حلّ اين حديث شريف داد اين است كه : شايد منظور از خروج‌كنندهء خراسان ، سيّد خراساني باشد ؛ به دليل اينكه در روايات آمده كه أو غالب مىشود بر كوفه وروايات زيادى از ائمّه معصومين صلوات اللّه عليهم أجمعين به ما رسيده كه سيّد خراساني بر زمين كوفه غالب خواهد شد چنانكه از پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله وسلّم روايت شده كه فرمودند : « تنزل الرّايات السّود الّتي تخرج من خراسان إلى الكوفة . فإذا ظهر المهدى إليه بالبيعة . » يعنى : « پرچمهاى سياهى كه از خراسان در مىآيد ودر كوفه فرود مىآيد هنگامى كه -